Erromatarrek menperatu aurretik, zeltek konkistatu zuten Iberiar Penintsula, eta Galizian sekulako arrastoa utzi zuten
Zeltek Kristo aurreko I. mendean zibilizazio boteretsua osatzen zuten, Europa osoan hedatu ziren eta Iberiar Penintsulan bereziki iparraldean egon ziren erosotasunez, Galiziako lurretan hain zuzen. Beharbada Britainiako uharteekiko antzekotasun klimatikoagatik finkatu ziren Galizian, eta druidismoa eta gurtza megalitikoak inportatu zituzten. Tribu horiek naturarekin kontaktuan bizi ziren, defentsa naturalak aprobetxatuta eta kastroetan taldekatuta. Beren enklabeak konkistatu eta erromanizatu egin zituzten eta, horregatik, ez da gordetzen euren kulturaren adierazgarririk Galiziako berdetasunean.
Herri zelten ondare arkitektonikoa ez da oso heterogeneoa, ia esklusiboki euren bizilekuetara mugatzen zelako. Herri eta kanpamentu militarraren artean bide erdira kokatzen ziren herrixkak ziren kastroak, gehienetan mendi edo muinoetan eraiki ohi ziren barruti harresiztatuak. Zibilizazio zeltatik gelditu diren hondar garrantzitsuenak dira eta material galkor egiten hasi ziren ondoren harria erabiltzeko. Galizia da antzinako gizarte horietako hondar gehienak dituen erkidegoa.
Erakusle itzela da Pontevedrako Santa Tecla. Galizian deskubritutako lehenengotarikoa izan zen, 1913an hain zuzen. Handienetakoa da, luzeran 700 metro ditu eta zabaleran 300. Bere murruak beharbada erromatar garaikoak dira eta sarrera iparraldetik eta hegoaldetik du. Era berean, hirigintza hastapenak erakusten ditu, hala nola, plaza txikiak, eraikinak bereizten dituzten kale estuak, zaborrontziak, aldapak salbatzeko eskailerak, etab. Bere inguruan, Forca, Cividans eta Proba bezalako beste batzuk daude.
Aipagarria den beste bat Baroña da. Sarrera gabezia zuen eta eraikin guztiek borobil forma zuten. 1933an deskubritu zen eta itsas bazterrean kokatzen delako nabarmentzen da, hondar istmo batek lurretik banantzen duen penintsula arrokatsu txiki batean. Costa da Morten dago Borneiro Kastroa, A Cidá bezala ere ezagutua eta antza denez Kristo ondorengo I. mendera arte jendea bertan bizitakoa. Beste aztarnategi ospetsuetako batzuk Viladonga, Rey eta Mandia dira (Coruña), O Castelo kastroa eta Armeá (Ourense), Fazourro (Lugo) eta Maciera (Pontevedra).
Zeltek bi iruditan oinarritutako artea sortu zuten. Alde batetik, abstraktua edo geometrikoa dago, oreka kontzeptuan oinarritutako diseinu apaingarriak sortzean datzana. Bestea, berriz, naturalista da, natura eta naturaren irudiak ordezkatu edo imitatzen saiatzen zena. Historiaurreko tribuek bezala, animali formenganako zaletasuna sentitzen zuten eta zoomorfismoa euren jainkotasunari egozten zieten. Ordots gisa ezagututako irudi horien adibide ugari daude, ganadutegien zaindarienak, baina kasu askotan ez dago beren jatorria zelta edo Erdi Arokoa den adostasunik.
Pontedeurne Coruñako herrian, sarrerako errotondan, hartz eta basurde baten eskulturak gordetzen dira. Betanzosen basurde ar eta eme biren eskulturak aurkitzen dira, San Francisco eta Santa María del Azogue elizen teilatuetan birjarriak. Biek gurutze bat eusten dute bizkarrean. Kristau sinboloetara integratutako beste adibide batzuk Montefaroko Santa Catalina edo San Antongo Gazteluko museoko patioa.
Kastroak eta hilobi-monumentu megalitikoak inguru natural ezin hobeekin uztartzen dituzten herriak dira. Ribadeo herri lugoarraren kasuan, Feniziako eta Erromako aztarnak gordetzen dira. O Cebreiron, Santiago Bideak Galizian duen sarreran, laino iraunkorren artean palloza zeltak aurkitzen dira. Castro del Rei eskualdean, berriz, tumuluak gordetzen dira, esaterako, Axeito eta Dombateko trikuharriak. Azken horretan, kontserbazio egoera ezin hobean.
Azken finean, antzinako herri misteriotsu horren arrastoek biltzen dituzte Galiziako herriek, eta lurrei magia ukitua ematen diote. Horren eredu dira Pontevedrako museoa bezalako eredu arkeologikoak, kultura zeltan aberatsak diren Ares edo Allariz bezalako enklabeak, edo, baita Lugo bera ere, jatorria antzinako kokaleku zelta batean duela esaten baita.